De invoering van het VAT Package heeft ook gevolgen voor sommige beroepen die vandaag niet of nauwelijks met btw in aanraking komen. Zo zullen vanaf 1 januari 2010 advocaten, notarissen, geneesheren, . . . en andere vrijgestelde belastingplichtigen in bepaalde situaties een Belgisch btw-nummer moeten aanvragen en bepaalde btw-formaliteiten moeten vervullen. Dit was trouwens ook één van de redenen om de niet-commerciële ondernemingen op te nemen in de KBO (zie ons vorige nummer).
Het begrip ‘belastingplichtige’ inzake btw is een zeer ruim begrip. Een belastingplichtige (ook wel btw-plichtige genoemd) is eenieder die eender waar zelfstandig een economische activiteit verricht. Vandaar dat advocaten, notarissen, geneesheren, scholen, enz. ook belastingplichtigen zijn, maar dan wel vrijgestelde belastingplichtigen, omdat de diensten die zij verrichten in België vrijgesteld zijn van btw. Omwille van die vrijgestelde handelingen hebben zij vandaag geen btw-nummer en moeten zij in principe ook geen btw-formaliteiten vervullen.
De nieuwe regels m.b.t. diensten tussen belastingplichtigen (‘business-to-business’ of ‘B2B’) die op 1 januari 2010 in werking zullen treden, gelden ook wanneer de afnemer van de dienst een vrijgestelde belastingplichtige is. En dit heeft zo zijn gevolgen.
Aankoop van diensten in het buitenland
Inzake B2B-transacties vindt de dienst volgens de nieuwe hoofdregel plaats in het land waar de afnemer van de dienst is gevestigd. Voor zover de dienst in de lidstaat van de afnemer niet is vrijgesteld, zal hij daarover de btw dienen te voldoen via de ‘algemene verleggingsregel’. Wanneer bv. een Belgische advocaat advies vraagt aan een Nederlandse belastingconsulent (belastingadvies is niet vrijgesteld in België), dan zal de advocaat over de ontvangen factuur zelf de btw moeten voldoen in België via een bijzondere btw-aangifte.
Om de controle op de verlegging van de btw te kunnen doen, zal men de vrijgestelde belastingplichtigen voortaan een BE-btw-nummer toekennen. Dit gebeurt evenwel niet automatisch, maar enkel op aanvraag. De vrijgestelde belastingplichtigen zijn verplicht dit BE-btw-nummer aan te vragen wanneer een dergelijke dienst (B2B hoofdregel met verlegging van btw) hen voor de eerste keer wordt verstrekt. Dit nummer moeten ze dan opgeven aan de buitenlandse dienstverrichter en deze laatste zal het dienen te vermelden in zijn intracommunautaire opgave. Via de internationale gegevensuitwisseling weet de Belgische fiscus dan dat de Belgische belastingplichtige afnemer de Belgische btw moet voldoen.
Diensten verricht voor een buitenlandse afnemer
Omgekeerd geldt hetzelfde wanneer een Belgische vrijgestelde belastingplichtige diensten verstrekt aan een belastingplichtige afnemer (B2B) in een andere lidstaat die er daartoe gehouden is de btw over die handeling te voldoen. Stel: een Belgische advocaat verleent diensten aan een Nederlandse advocaat (B2B). Vermits advocatendiensten niet vrijgesteld zijn in Nederland, moet de Nederlandse advocaat over die handeling de Nederlandse btw voldoen via de algemene verleggingsregel.
Ook in dit geval wordt aan de Belgische advocaat een BE-btw-nummer toegekend. Hij moet immers die dienst rapporteren in een intracommunautaire opgave (code S) opdat de Nederlandse fiscus kan nagaan of de afnemer van de dienst de btw daar heeft voldaan.
In beide bovenstaande gevallen moeten de vrijgestelde belastingplichtigen een BE-btw-nummer aanvragen. Dit betekent evenwel niet dat zij voortaan ook periodieke btw-aangiftes zullen moeten invullen of telkens btw zullen moeten voldoen in België wanneer ze goederen aankopen in het buitenland. Gelukkig blijft het administratieve formalisme dus vrij beperkt. Toch zal de nieuwe situatie een hele aanpassing betekenen voor deze belastingplichtigen die tot op vandaag nauwelijks met btw-verplichtingen waren geconfronteerd.
Hans Philips
hans.philips@vhg.be
