Btw-aftrek over privé gebruikte bedrijfsmiddelen: tijdelijke opschorting, tijdelijke keuze.

De administratieve beslissing van eind oktober over de btw-aftrek van bedrijfsmiddelen die zowel professioneel als privé worden gebruikt, heeft heel wat stof doen opwaaien. Inmiddels is de beslissing tijdelijk opgeschort. Wat zijn de gevolgen?

Dat de administratieve beslissing over de bewuste btw-aftrek voor heel wat beroering zorgde, daarover kon u al lezen in onze nieuwsflashes van
28 oktober 2011 en 7 november 2011.

In die beslissing lichtte de btw-administratie toe dat voor bedrijfsmiddelen die gedeeltelijk privé worden gebruikt (bv. bedrijfswagens, computers, …) en waarvoor geen vergoeding wordt betaald, de btw niet langer ineens en volledig aftrekbaar is. De btw-aftrek moet bij de aanschaf van het bedrijfsmiddel meteen worden beperkt tot het werkelijke beroepsgebruik.

Bedrijfswagens
Voor bedrijfswagens betekent dit dat de btw-aftrek meteen beperkt moet worden tot de werkelijke beroepsverplaatsingen. In het geval een bedrijfswagen bijvoorbeeld voor 80% privé wordt gebruikt, moet de btw-aftrek dus beperkt worden tot 20%.
De btw-aftrek verhogen tot 50% door btw te berekenen over het ‘voordeel van alle aard’ is onder de nieuwe regeling niet meer mogelijk.

De wagens die in belangrijke mate voor privéverplaatsingen (waaronder woon-werkverkeer) worden gebruikt, zijn door de nieuwe regeling in het bijzonder geviseerd. Voor deze wagens zal de btw-kost het sterkst toenemen.
 
De nieuwe regeling zou bovendien leiden tot een bijkomende administratieve last voor ondernemingen. In plaats van het privégebruik voor de btw te bepalen aan de hand van het ‘voordeel van alle aard’ inzake inkomstenbelasting
(5.000 en 7.500 km), zouden ondernemingen nu verplicht zijn om voor ieder voertuig een kilometeradministratie bij te houden.

Bovendien zou men het beroepsgebruik van de bedrijfsmiddelen met terugwerkende kracht moeten bewijzen vanaf 1 januari 2011.

Problematische invoering
Het spreekt voor zich dat deze retroactieve bewijsvoering vanaf 1 januari 2011 voor veel ondernemingen onmogelijk is. De belastingplichtigen zijn er tot op vandaag immers van uitgegaan dat het privégebruik kon worden bepaald op basis van het ‘voordeel van alle aard’ inzake inkomstenbelasting. Zij hebben in 2011 dan ook geen gedetailleerde overzichten bijgehouden van het gebruik van hun bedrijfsmiddelen.
 
Tijdelijke opschorting
Deze praktische beslommeringen - en wellicht ook de weerstand die tegen de nieuwe regeling gegroeid is - heeft de fiscus ertoe aangezet de beslissing korte tijd na haar publicatie op te schorten. Momenteel wordt volgens de fiscus aan een addendum gewerkt waarin de praktische uitvoeringsmodaliteiten zullen worden toegelicht. Verwacht wordt dat naast deze modaliteiten ook een zekere versoepeling zal worden doorgevoerd van de bewijsvoering van het beroepsgebruik. Mogelijkerwijze zal de toepassing van een forfait opnieuw worden aanvaard.
Hoe de regeling er finaal zal uitzien is momenteel nog niet duidelijk.

In tussentijd: keuze voor de btw-plichtige
Het feit dat de beslissing is opgeschort en de btw-plichtigen voorlopig de ‘oude’ regeling op basis van het ‘voordeel van alle aard’ kunnen blijven toepassen, neemt niet weg dat de wetswijziging inzake de btw-aftrek van bedrijfsmiddelen wel degelijk op 1 januari 2011 in werking is getreden.
De btw-plichtigen die dat wensen kunnen de nieuwe btw-aftrekregels dus vanaf het begin van dit jaar toepassen.
 
Ondernemingen met bedrijfswagens waarvan aangetoond kan worden dat zij in belangrijke mate voor beroepsverplaatsingen worden gebruikt, kunnen er baat bij hebben de nieuwe regeling toe te passen. De btw-aftrek moet - zoals onder de oude regeling - weliswaar beperkt worden tot 50%, doch over het ‘voordeel van alle aard’ hoeft geen btw meer te worden berekend.

Voor bedrijfsmiddelen waarvan het beroepsgebruik minder dan 50% bedraagt of het beroepsgebruik niet kan worden gestaafd met bewijskrachtige gegevens, is het raadzaam de oude regeling voorlopig te blijven toepassen.

Gunstmaatregel doorverkoop voertuigen?
Door de tijdelijke opschorting van de beslissing is de gunstmaatregel voor de doorverkoop van personenwagens wellicht eveneens uitgesteld.

Die maatregel bepaalt dat bij de doorverkoop van een personenwagen waarop een aftrekbeperking van toepassing was (bv. 50%), slechts btw over de helft van de verkoopprijs berekend moet worden.

Addendum
Vermits het voor btw-plichtigen noodzakelijk is op voorhand te weten of zij voor hun gemengd gebruikte bedrijfsmiddelen kunnen terugvallen op een forfait of daarentegen bewijskrachtige gegevens m.b.t. het gebruik moeten bijhouden, moet de btw-administratie hierin tijdig klaarheid scheppen. ‘Tijdig’ betekent in dit geval dat het addendum vóór het nieuwe jaar gepubliceerd moet zijn.

Wij houden u verder op de hoogte.

Jean-Paul Libert
jean-paul.libert@vhg.be