Radicale ommezwaai Vlaamse successierechten

In Vlaanderen bestaat er vandaag een vrijstelling van successierechten voor de vererving van aandelen in familiale vennootschappen. De Vlaamse Regering heeft aangekondigd deze wetgeving te wijzigen. Wat zijn de gevolgen?

Vanaf 1 januari 2012 zal er geen vrijstelling van successierechten voor aandelen van familiale ondernemingen meer bestaan. Het tarief gaat van 0% naar 3% voor vererving in rechte lijn en naar 7% voor vererving door anderen.

Daarnaast kondigt de Vlaamse Regering ook een schrapping van de schenkingsrechten voor familiale ondernemingen aan. Aandelen van familiale vennootschappen kunnen vanaf 1 januari 2012 zonder heffing geschonken worden voor een Belgische notaris.

De toepassingsvoorwaarden heeft men voor beide toepassingen identiek gemaakt.
Zo worden onder andere volgende voorwaarden opgelegd:

  • Aandelen behoren voor minimum 50% toe in volle eigendom aan de schenker/erflater en/of zijn familie
  • Als familiale vennootschap wordt beschouwd: een vennootschap met
    zetel in EER die de uitoefening van een nijverheids-, handels-, ambachts- of landbouwactiviteit of een vrij beroep tot doel heeft
  • Holdings kunnen kwalificeren op voorwaarde dat de dochtervennootschap aan de voorwaarden voldoet
  • Patrimoniumvennootschappen worden uitgesloten op voorwaarde dat:
    • de bezoldigingen, sociale lasten en pensioenen een percentage gelijk of lager dan 1,50% uitmaken van de totale activa, én
    • de terreinen en gebouwen meer dan 50% uitmaken van het totaal actief
  • Managementvennootschappen kwalificeren niet
  • Vorderingen komen niet in aanmerking.

De reden voor de Vlaamse Overheid om tot deze regelgeving te komen, is dat ze ondernemers wil aanmoedigen om tijdens hun leven al tot overdracht van de familiale onderneming over te gaan.

Deze insteek is uiteraard mooi in theorie, maar in de praktijk zal er vaak geen mogelijkheid zijn tot overdracht binnen de familie. Zeker in geval van plots overlijden zal deze nieuwe wetgeving voor veel familiale ondernemingen pijnlijke en dure gevolgen met zich meebrengen.

Eef Stevens
eef.stevens@vhg.be