Sinds enkele jaren staat het vast dat een vennootschap die aan haar personeel of bedrijfsleiding een voordeel toekent, dit ook op correcte wijze op de loonfiche moet vermelden. Indien de vennootschap dit vergeet, riskeert zij de afzonderlijke aanslag geheime commissielonen van 309%. Het is dus meer dan ooit zaak om de voordelen toegekend aan personeel en bedrijfsleiders, correct te verwerken.
Belastingcontrole
Tijdens belastingcontroles duiken discussies over voordelen geregeld op. Wordt de gsm van de zaak niet deels privé gebruikt? Is er voldoende rente betaald over de lening aan de bedrijfsleider? enz.
In de praktijk worden deze discussies nogal eens opgelost door een belastingheffing in privé te voorzien, dan wel door de uitgave fiscaal te verwerpen bij de vennootschap. Al dan niet gecombineerd met een aanpassing via het debet van de rekening-courant van de genieter van het voordeel. Die oplossing kan worden gerealiseerd door het voordeel effectief aan de betrokkene te factureren. Zo blijft de fiscale schade voor de vennootschap binnen de perken en is er voor de overheid toch een aanvaardbare oplossing van het geschilpunt.
Centrale Administratie
Het is al langer bekend dat de Centrale Administratie het met deze praktijk van 'rechtzettingen achteraf' oneens is. Zij vindt dat de aanslag geheime commissielonen van 309% steeds moet worden toegepast.
Nieuw is dat de fiscus hierover een 'instructie' heeft opgesteld: vanaf 1 september 2011 zijn binnen de Administratie controles aangekondigd om intern over de naleving ervan te waken.
Wat kan nog wel?
De praktijk van a posteriori rechtzettingen via rekening-courant wordt wel nog aanvaard wanneer ‘het bedrag van het voordeel van alle aard dat aanvankelijk te goeder trouw werd vermeld, naar aanleiding van een onderzoek van de fiscale toestand van de vennootschap/schuldenaar, wordt verhoogd'.
De vennootschap ontsnapt ook aan de bijzondere belastingaanslag indien de genieter het voordeel spontaan had aangegeven in de aangifte personenbelasting, ook al was er geen fiche. Er is evenmin een probleem indien de boeking via rekening-courant gebeurde bij de normale opmaak van de jaarrekening. Er is dan immers helemaal geen voordeel genoten.
Belastingverhogingen
De nieuwe instructie beoogt overigens niet enkel de aanslag geheime commissielonen op voordelen van alle aard.
De fiscus meent ook dat er te weinig belastingverhogingen worden toegepast. Daarbij gaat de fiscus ervan uit dat een belastingverhoging in beginsel altijd moet worden toegepast. Maar in uitzonderlijke gevallen mag hiervan worden afgestapt.
Beoordeling
Bedrijven moeten de voordelen die zij toekennen aan personeel of bedrijfsleiders correct verwerken. Indien dit niet of niet volledig gebeurt, mag en moet de fiscus dit aanpakken.
De aanslag geheime commissielonen is echter bijzonder zwaar. Met haar 309% is zij vaak buiten verhouding tot de fiscale nalatigheid. Het is dus logisch dat er bij belastingcontroles regelmatig van wordt afgeweken, zeker indien de vennootschap niet te kwader trouw is. De Centrale Administratie wenst hiermee blijkbaar geen rekening te houden …
Het valt daarom te vrezen dat het moeilijker wordt om bij belastingcontroles nog tot goede akkoorden te komen. De belastingplichtige vennootschap zal sneller geneigd zijn een geschil voor de fiscale rechter te brengen, nu de financiële belangen meer dan exponentieel stijgen. Hiermee gaat veel energie en geld verloren, zowel voor de overheid die deze rechtszaken moet behandelen, als voor de belastingplichtige die tijd en geld in een fiscale procedure investeert.
Mensenrechten
Inmiddels gaan stemmen op die menen dat de aanslag geheime commissielonen een strafsanctie is in de zin van de Europese Mensenrechtenconventie. Dat zou betekenen dat de rechter de hoogte van de aanslag mag milderen. Er bestaat al rechtspraak die de aanslag van 309% in deze context heeft getemperd tot 10%. Reden te meer voor belastingplichtigen om niet spoorslags met de fiscus akkoord te gaan.
Gert De Greeve
gert.degreeve@vhg.be
